vi-sao-hillary-clinton-nhieu-phieu-bau-hon-ma-trump-lai-thang-cu

Vì sao Hillary nhiều phiếu bầu hơn mà Trump lại thắng cử?

Bầu cử Mỹ khá khác biệt với phần đông thế giới với hệ thống bầu cử Đại cử tri đoàn. Đó là lý do bà Hillary Clinton năm 2016 chiếm nhiều số phiếu bầu của dân chúng hơn tổng thống Trump nhưng cuối cùng vẫn thua. Cùng Tony Xin chào tìm hiểu về hệ thống bầu cử này trước thềm bầu cử Mỹ 2020 nhé các bạn!

Hillary Clinton thua Trump do hệ thống bầu cử Đại cử tri đoàn?

Tại Mỹ tồn tại một hệ thống mang tên Electoral College (tạm dịch: Đại cử tri đoàn). Đại cử tri đoàn sẽ quyết định số lượng phiếu mà một ứng cử viên tổng thống nhận được trong một cuộc bầu cử.

Về cơ bản, mỗi tiểu bang tại Mỹ sẽ có một số phiếu nhất định cho các ứng cử viên tổng thống. Con số này thường gắn liền với dân số của bang đó, nó cũng bằng số đại diện và thượng nghị sĩ mà Nhà nước gửi tới Quốc hội. Ví dụ như New York có 27 đại diện thì sẽ có 29 phiếu đại cử tri đoàn. Ngược lại, Washington, D.C – nơi không có thành viên nào của quốc hội sẽ chỉ có ba phiếu đại cử tri đoàn.

Tuy nhiên, các quy tắc cũng yêu cầu rằng mỗi tiểu bang phải có ít nhất một đại diện và chỉ có thể có 435 thành viên của Hạ viện. Do cách phân chia các ghế có sẵn, một số tiểu bang có ít đại diện cho mỗi người hơn ở các tiểu bang khác. Ví dụ 1/53 đại diện từ bang California tương đương với khoảng 746.415 người. Con số này tại bang Utah có thể giảm xuống chỉ còn 577.737 người cho một đại diện.

Hillary-Clinton-thua-trump-do-he-thong-bau-cu-dai-cu-tri-doan

Người dân Mỹ thực tế không bầu trực tiếp cho các ứng viên tổng thống

Theo như cách vận hành của hệ thống Đại cử tri đoàn, số phiếu bầu của người dân Mỹ không trực tiếp quyết định người thắng cử tổng thống. Thay vào đó, số phiếu bầu của đại cử tri đoàn mới quan trọng.

Về bản chất, đại cử tri đoàn sẽ bầu cho ứng cử viên nhận được phiếu bầu của dân chúng (hay còn gọi là phiếu bầu phổ thông) nhiều nhất trong bang đó. Cụ thể, nếu như số phiếu phổ thông của Trump ở bang Florida nhiều hơn Hillary, thậm chí nhiều nhất ở bang đó thì toàn bộ 29 đại cử tri của Florida sẽ bầu cho Trump.

Phương pháp này tại Mỹ được gọi là “winner-take-all”. Người đứng đầu về số lượng phiếu bầu phổ thông sẽ nắm chắc tất cả phiếu của cử tri đoàn, bất kể chênh lệch lớn hay nhiều so với ứng cử viên đứng thứ hai. Theo báo cáo, chỉ có Maine và Nebraska là không dùng phương pháp “winner-take-all” này. Tuy nhiên, số phiếu đại cử tri của cả 2 bang này khá nhỏ nên không ảnh hưởng lớn tới kết quả đã định sẵn.

Để đắc cử vị trí tổng thống Mỹ, ứng cử viên cần lấy được nhiều hơn 50% số phiếu bầu của đại cử tri. Hiện nay, trong hệ thống bầu cử Mỹ có tổng cộng 538 đại cử tri, tương đương ứng cử viên cần thắng ít nhất 270 phiếu.

nguoi-dan-my-thuc-te-khong-bau-truc-tiep-cho-cac-ung-vien-tong-thong

Hillary Clinton có thể đã bỏ qua những bang “swing states”

Mỹ có thể nói là một quốc gia có số lượng tiểu bang lớn cùng cách thức bầu cử ở từng bang rất riêng biệt. Trên thực tế, có những bang chỉ tập trung bầu cho Đảng Dân chủ, điển hình như New York, Massachusetts hay California. Tương tự, Đảng Cộng hòa cũng luôn ổn định với số phiếu từ những bang như Tennessee, Texas và Oklahoma.

Tuy nhiên, một số tiểu bang lại lúc bầu cho đảng này, lúc bầu cho đảng khác. Những bang này được xếp vào danh sách đặc biệt. Theo thuật ngữ chính trị – bầu cử gọi là  “swing states”. Cũng bởi chính những bang này mà trường hợp phiếu bầu phổ thông thấp nhưng phiếu bầu đại cử tri cao hoàn toàn có khả năng xảy ra. Và tất yếu, người thắng phiếu bầu đại cử tri sẽ trở thành tổng thống.

Theo tổng hợp từ Wikipedia, số phiếu bầu phổ thông của Hillary Clinton năm 2016 là 60.278.606, và của Donald Trump là 59.907.356 phiếu. Tuy nhiên, Trump đã giành chiến thắng vì có được 306 phiếu đại cử tri, nhiều hơn Hillary Clinton (232 phiếu).

Kết quả này dường như phản ánh “sự thất thế” của Hillary Clinton so với Trump ở những bang “swing states”. Nhiều người tin rằng Hillary Clinton và Đảng dân chủ đã vô tình bỏ qua mà không vận động ở những bang này. Mặt khác, một số lượng người thuộc tầng lớp lao động da trắng vốn ủng hộ chính sách chống lại toàn cầu hoá và lời hứa hẹn dành lại việc làm cho nước Mỹ của Trump cũng đến từ “swing states”.

Hillary-Clinton-co-the-da-bo-qua-nhung-bang-swing-states

Hệ thống Đại cử tri đoàn có thể khó hiểu nhưng là truyền thống trong bầu cử Mỹ

Quay trở lại khái niệm này, Đại cử tri đoàn được biết đến là một phần của Hiến pháp Mỹ. Hệ thống này tồn tại đã lâu, thậm chí từ những thời Mỹ lập quốc. Khi ấy, giới cầm quyền chủ yếu là quý tộc hoặc giới tinh hoa. Họ cho rằng dân chúng dễ bị thao túng, nghe lời những kẻ xảo ngôn hoặc “không xứng đáng”. Do đó, thay vì để dân chúng quyết định trực tiếp cho vị trí tổng thống, giới cầm quyền đã tạo ra hệ thống Đại cử tri đoàn.

Ở thời điểm hiện tại, người dân Mỹ ở tất cả 50 tiểu bang sẽ bỏ phiếu vào tháng 11. Số phiếu đó sẽ chuyển tới cho các đại cử tri. Hệ thống đại cử tri thường họp vào giữa tháng 12 để bỏ phiếu chính thức cho vị trí tổng thống kế tiếp.

he-thong-dai-cu-tri-doan-co-the-kho-hieu-nhung-la-truyen-thong-trong-bau-cu-my

Cuộc bầu cử năm 2016 đã kết thúc với chiến thắng sát nút của Donald Trump. Vị tổng thống thứ 45 này của Mỹ gây ra không ít tranh cãi không chỉ trong nước Mỹ mà cả trên thế giới. Với những gì Donald Trump thể hiện trên cương vị tổng thống trong nhiệm kỳ vừa qua, liệu người dân Mỹ sẽ quyết định như thế nào? Họ có để ông tái đắc cử vào năm 2020 nữa hay không? Cùng Tony Xin chào tiếp tục cập nhật trong những video sau, bạn nhé!

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *